د دراني لقب د چا لپاره ځانګړی شوی دی؟

ټول دراني ابدالي دي، خو ټول ابدالي دراني نه دي. (دا معلومات د تاریخ احمد شاهي، سراج التواریخ او د پښتنو قبیلو شجرې په رڼا کې ترتیب شوي دي)

په پښتون تاریخ کې ابدالي او دراني دوه کلمې اکثراً یوځای کارول کیږي چې غلط فهمي پیدا کوي. راځئ چې دا توپیر په تاریخي حوالو روښانه کړو.

۱. ابدالي: د قوم اصلي او لرغونی نوم. ابدالي یو لرغونی او ستر پښتون قوم دی چې مرکز یې په تاریخي لحاظ کندهار او هرات پاتې شوی. د دې قوم لسګونه څانګې او قبیلې دي، یعني ابدالي یو قوم دی، او دراني د دې قوم د یوې څانګې سیاسي لقب دی.

۲. د دراني لقب څنګه او چا ته ورسېد؟ په ۱۷۴۷ کال کې د احمد شاه ابدالي تر تاجپوښتنې وروسته، هغه ته د دُرِّ دُوران (Dur-e-Dauran) یعني "د خپل وخت نایاب مرغلره" خطاب ورکړل شو. له همدې څخه دراني جوړ شو.

خو دا لقب یوازې د احمد شاه تر ذات پورې محدود پاتې نه شو. کله چې هغه پاچا شو، نو د هغه واکمنې څانګې سدوزي او پوپلزي ته هم دراني وویل شول. ځکه چې ریاست او حکومت د دوی د کورنۍ په لاس کې وو.

۳. د دراني لقب نسلي نه بلکې سیاسي او کورنی نسبت دی.

۴. دراني یوازې هغه ابدالي دي چې د سدوزي، پوپلزي او بارکزي واکمنو کورنیو سره تړاو لري. دا درې واړه څانګې له ۱۷۴۷ څخه تر ۱۹۷۸ پورې د افغانستان واکمنې پاتې شوې دي.

د ابدالیو نورې ټولې څانګې هم معزز ابدالي دي، خو په تاریخي لحاظ هیڅکله د واکمن نه اوسېدو له امله ورته دراني نه ویل کیږي. هغوی په خپل اصلي نوم ابدالي سره مشهور دي. د مثال په توګه قریش یوه لویه قبیله ده، خو هاشمي یوازې د بنو هاشم لپاره کارول کیږي. په همدې ډول ابدالي یو لوی قوم دی، او دراني د دې قوم د واکمنو کورنیو لقب دی.