د بني اسرائیلو او افغانانو ترمنځ اړیکه

هغو غرنیو سیمو ته چې نن ورځ موږ افغانستان بولو، مګر هند ورته خراسان ویل غوره ګڼل، د اسلام راتګ موږ د دې کیسې لوري ته بیایي چې د افغانستان نوم له کومه راغلی، معنی یې څه ده، او هغه افغانان څوک دي چې په نوم یې دغه ټوله سیمه نومول شوې. دا خبره د شمال لویدیځې پولې د تاریخ لپاره نن هم هومره مهمه ده څومره چې زر کاله مخکې وه.

هغه څه چې یو وخت د آریایي هند برخه وه، د تاریخ دا باب هم، د بل هر څه په څېر، له هغو خلکو سره تړل کیږي چې ویلیم بولیتو ورته "ابدي همزولي" وایي—یعنې یهودیان.

ښایي د اسلام له راتګ څخه لږ څه وړاندې، یو قوم د کندهار په شاوخوا سیمو کې مېشت شو. وروسته هغوی د غور غرونه خپل استوګنځی وټاکل. دا قبیله له هغو ډېرو قبیلو څخه یوه وه چې په دې سیمه کې یې د 'روه' نفوس جوړ کړ. د همدې قبیلې په نسبت دا هېواد د افغانستان، یعنې "د افغانانو هېواد" په نوم یاد شو.

دا قبیله په ښکاره توګه په هغو کسانو کې شامله وه چې نوی دین، یعنې اسلام یې تر ټولو لومړی ومانه. دا خلک ځانونه د بني اسرائیلو د پاچا ساؤل (طالوت) د زوی افغانه اولاد بولي. د دوی ادعا ده چې افغانه د بني اسرائیلو د لښکرو مشر و.

البته، دوی د خپل تر ټولو مشهور نیکه په توګه کیش یا قیس وړاندې کوي، چې د دوی په وینا له ساؤل څخه اتلسم پښت کې و. دا قبیله چې د وخت په تېرېدو سره په یو بشپړ قوم بدله شوه، نن هم ځان ته بني اسرائیل، یعنې "د اسرائیل اولاد" وایي.

څرنګه چې دا یوه درنه او ځواکمنه قبیله وه، او د هغې سیمې یوه غوره برخه یې په واک کې وه چې نن یې موږ افغانستان بولو، او د همدې قبیلې یوه مشر د افغان واکمنۍ بنسټ کېښود او د دراني امپراتورۍ نوم یې ورکړ، نو له ترکي اصله قبیلو پرته نږدې ټولو مسلمانو قبیلو هم ځانونه د همدې خټې څانګې ګڼل پیل کړل.

د افغانانو نسب لیکونکي هم د دوی دې نسبت ورکولو ته ډېر لېواله وو. له همدې امله نږدې هره پښتنه قبیله ځان په همدې خټې پورې تړلې ګڼي، سره له دې چې دا خبره یقیني ده، لکه څنګه چې مخکې هم وویل شول، چې له دوی څخه ډېرې قبیلې د جټ یا راجپوت اصل لري.

که د پنجاب د مسلمانو راجپوتانو او پښتنو د ځانګړتیاوو پرتلیزه مطالعه وشي، په څرګنده توګه معلومیږي چې غرني چاپېریال او له حکومتي کنټرول څخه خپلواکۍ له یوې خوا، او د پنجاب په میدانونو کې نسبتاً منظم ژوند له بلې خوا، که څه هم ځینې توپیرونه پیدا کړي، خو په بنسټیز ډول په دواړو کې کوم لوی توپیر نشته.

ټول پښتانه، که هغه دراني وي یا په بلې قبیلې پورې تړاو ولري، په پایله کې په پښتو ژبه خبرې کوي چې له فارسي څخه اخیستل شوې ده، که څه هم ژبه د کوم نسل پرېکنده معیار نه وي.

د دې یوه اسانه بېلګه بوییران دي. په دوی کې زیات شمیر د فرانسوي هیوګونوټس (Huguenot) خلک وو، لکه څنګه چې د دوی له نومونو څخه هم څرګندیږي، نه د اصلي هالنډي نسل خلک. له دې سره سره د دوی ژبه، چې نن ورځ افریقایي (Afrikaans) بلل کیږي، فرانسوي ټکي نه لري.

له اسرائیلو سره د درانیانو د نسب د تړلو ادعا ښایي سمه وي، په دې شرط چې له "اسرائیل" څخه موخه عبراني وي. دا امکان هم شته چې دوی د بني اسرائیلو له ورک شویو قبیلو څخه د یوې اولاد وي، ځکه چې د فارس د درو له لارې کډوالي کول به کوم ډېر لوی مهاجرت نه و. په همدې ډول دا هم ممکنه ده چې دوی د بابلي اسارت په وخت کې د خپرو شویو یهودیانو د کومې څانګې اولاد وي.

په دې خلکو کې، په ځانګړې توګه په زړښت کې، هغه څېره ښکاري چې موږ یې عموماً یهودي بڼه بولو. که څه هم په حقیقت کې دا ځانګړې بڼه ښایي یوازې د یهودا (Judah) په خلکو کې ډېره څرګنده وه، چې له موآب سره د سوداګریزو اړیکو له لارې یې د حتي خلکو په څېر پوزه او د مخ ځانګړتیاوې ترلاسه کړې وې.

ویل کیږي چې د اسرائیل په خلکو کې شنې سترګې او سره ویښتان هم موندل کېدل.

خو د دې ادعا په ملاتړ (چې افغانان د بني اسرائیلو له نسل څخه دي) هېڅ ډول غوڅ ثبوت شتون نه لري، او ښایي هېڅکله به داسې ثبوت مخې ته هم رانه شي.

د دوی نومونه تر ډېره حده یهودي نومونو ته ورته دي، که څه هم مسلمان نومونه هم په لویه کچه له همدې بایبلي نومونو څخه اخیستل شوي دي. خو ښایي دا بایبلي نومونه د نورو مسلمانانو په پرتله د دوی په منځ کې ډېر زیات موندل کیږي. د بېلګې په توګه: Joseph — یوسف, Jacob — یعقوب, Jesus — عیسیٰ, Moses — موسیٰ, Abraham — ابراهیم.

دا نومونه په دې خلکو کې د نورو مسلمانانو په پرتله ډېر زیات اورېدل کیږي.

د دوی یو دود هم دې روایت ته لږ ځواک ورکوي، ځکه چې په مسلمانانو کې یوازې همدا خلک داسې یو مراسم لمانځي چې تر یوې کچې د یهودانو د فصح اختر (Passover) ته ورته دی.

په هر صورت، دا خلک، یعنې د افغانانو اولادونه، په نسبتاً نویو زمانو کې دې هېواد ته خپل نوم ورکړ چې له دې مخکې په بېلابېلو دورو کې د کابلستان، زابلستان او خراسان په نومونو پېژندل کېده. په همدې ډول د "افغان" نوم هم د ټولو پښتو ویونکو خلکو لپاره وکارول شو.